How to Check Free CIBIL Score Online आजच्या काळात बँकेकडून किंवा वित्तीय संस्थेकडून कर्ज घेताना CIBIL स्कोअर महत्त्वाची भूमिका बजावतो. गृहकर्ज, वाहन कर्ज, वैयक्तिक कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज करताना बँका अर्जदाराचा क्रेडिट इतिहास आणि स्कोअर तपासू शकतात. त्यामुळे आपला CIBIL स्कोअर किती आहे, क्रेडिट रिपोर्टमध्ये कोणती माहिती नोंदवली आहे आणि त्यात काही चूक आहे का, हे वेळोवेळी तपासणे महत्त्वाचे आहे.
अनेकांना CIBIL स्कोअर तपासण्यासाठी पैसे द्यावे लागतात असे वाटते. मात्र TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटवरून वर्षातून एकदा मोफत CIBIL स्कोअर आणि क्रेडिट रिपोर्ट मिळवता येतो. या लेखात ऑनलाइन मोफत CIBIL स्कोअर कसा तपासायचा, स्कोअर किती असावा आणि तो सुधारण्यासाठी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, याची माहिती पाहूया.
CIBIL स्कोअर म्हणजे काय?
How to Check Free CIBIL Score Online स्कोअर हा तीन अंकी क्रमांक असतो. तो साधारणपणे ३०० ते ९०० या मर्यादेत असतो. एखाद्या व्यक्तीने यापूर्वी घेतलेल्या कर्जांची परतफेड, क्रेडिट कार्डचा वापर आणि उपलब्ध क्रेडिट माहितीच्या आधारे हा स्कोअर तयार होतो.
भारतात TransUnion CIBIL ही रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडून परवाना मिळालेल्या क्रेडिट इन्फॉर्मेशन कंपन्यांपैकी एक आहे. CIBIL स्कोअर हा व्यक्तीच्या क्रेडिट इतिहासाचा एक महत्त्वाचा भाग असतो.
सामान्यतः स्कोअर जितका जास्त, तितका क्रेडिट इतिहास अधिक चांगला मानला जातो. मात्र केवळ स्कोअरच्या आधारे कर्ज मंजूर होईलच असे नाही. बँका इतर आर्थिक माहितीही तपासतात.
ऑनलाइन मोफत सिबिल स्कोअर कसा तपासायचा?
CIBIL स्कोअर किती असावा?
CIBIL स्कोअर ३०० ते ९०० दरम्यान असतो. सामान्य मार्गदर्शनासाठी खालील विभागणी पाहू शकता.How to Check Free CIBIL Score Online
| CIBIL स्कोअर | सामान्य अर्थ |
|---|---|
| ३०० ते ५४९ | कमी स्कोअर |
| ५५० ते ६४९ | सुधारणा आवश्यक |
| ६५० ते ७४९ | मध्यम ते चांगला |
| ७५० ते ९०० | सामान्यतः चांगला ते उत्कृष्ट |
ही विभागणी मार्गदर्शक स्वरूपाची आहे. वेगवेगळ्या बँका आणि वित्तीय संस्थांचे कर्ज मंजुरीचे निकष वेगवेगळे असू शकतात.
ऑनलाइन मोफत CIBIL स्कोअर कसा तपासायचा?
TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटवरून मोफत CIBIL स्कोअर आणि रिपोर्ट तपासण्यासाठी पुढील प्रक्रिया वापरा.
- सर्वप्रथम TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
- Free CIBIL Score & Report हा पर्याय निवडा.
- आवश्यक वैयक्तिक माहिती भरा.
- PAN किंवा वेबसाइटवर उपलब्ध असलेली इतर ओळखविषयक माहिती भरा.
- मोबाईल क्रमांक आणि ई-मेलसह मागितलेली माहिती द्या.
- वेबसाइटवर दिलेली ओळख पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.
- पडताळणी यशस्वी झाल्यानंतर तुमचा CIBIL स्कोअर आणि क्रेडिट रिपोर्ट पाहता येईल.
CIBIL ची अधिकृत वेबसाइट: https://www.cibil.com/
लक्षात ठेवा, मोफत रिपोर्टची सुविधा वर्षातून एकदाच उपलब्ध असते. आधीच त्या वर्षाचा मोफत रिपोर्ट घेतला असल्यास पुन्हा रिपोर्ट मिळवण्यासाठी वेबसाइटवर उपलब्ध असलेल्या इतर पर्यायांचे शुल्क लागू होऊ शकते.
CIBIL क्रेडिट रिपोर्टमध्ये कोणती माहिती असते?
CIBIL स्कोअरसोबत मिळणाऱ्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये तुमच्या क्रेडिट इतिहासाची माहिती असते.
त्यामध्ये प्रामुख्याने पुढील गोष्टी असू शकतात:
- सध्याची आणि पूर्वीची कर्ज खाती.
- क्रेडिट कार्डची माहिती.
- कर्जाच्या परतफेडीचा इतिहास.
- थकबाकीची नोंद.
- कर्जाची शिल्लक रक्कम.
- क्रेडिट चौकशीची माहिती.
- वैयक्तिक तपशील आणि खात्यांशी संबंधित माहिती.
रिपोर्ट तपासताना आपल्याशी संबंधित नसलेले कर्ज किंवा चुकीची थकबाकी दाखवली जात आहे का, हेही पाहा.
CIBIL स्कोअर कमी होण्याची कारणे कोणती?
CIBIL स्कोअर कमी होण्यामागे अनेक कारणे असू शकतात. त्यापैकी काही महत्त्वाची कारणे पुढीलप्रमाणे आहेत.
१. कर्जाचे हप्ते वेळेवर न भरणे
कर्जाचे EMI किंवा क्रेडिट कार्डचे बिल उशिरा भरल्यास त्याचा क्रेडिट इतिहासावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
२. क्रेडिट कार्डची जास्त थकबाकी
कार्डची उपलब्ध मर्यादा मोठ्या प्रमाणात वापरल्यास क्रेडिट वापराचे प्रमाण वाढते. याचा स्कोअरवर परिणाम होऊ शकतो.
३. वारंवार कर्जासाठी अर्ज करणे
कमी कालावधीत अनेक कर्ज किंवा क्रेडिट कार्ड अर्ज केल्यास क्रेडिट रिपोर्टमध्ये अनेक चौकशी नोंदल्या जाऊ शकतात.
४. क्रेडिट रिपोर्टमधील चुकीची माहिती
तुमच्या नावावर चुकीचे कर्ज दाखवले गेले किंवा परतफेडीची माहिती अपडेट झाली नाही, तर त्याचा परिणाम स्कोअरवर होऊ शकतो.
५. कर्जाची परतफेड प्रलंबित ठेवणे
कर्जाची थकबाकी दीर्घकाळ राहिल्यास क्रेडिट इतिहासावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो.
CIBIL स्कोअर सुधारण्यासाठी कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात?
क्रेडिट इतिहास सुधारण्यासाठी आर्थिक व्यवहारांमध्ये शिस्त ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
- कर्जाचे EMI आणि क्रेडिट कार्डचे बिल वेळेवर भरा.
- क्रेडिट कार्डची मर्यादा पूर्णपणे वापरणे टाळा.
- एकाच वेळी अनेक कर्जांसाठी अर्ज करू नका.
- क्रेडिट रिपोर्ट नियमितपणे तपासा.
- रिपोर्टमध्ये चुकीची माहिती असल्यास संबंधित संस्थेकडे तक्रार नोंदवा.
- स्वतःच्या आर्थिक क्षमतेनुसारच कर्ज घ्या.
CIBIL स्कोअरमध्ये सुधारणा होण्यासाठी वेळ लागू शकतो. कोणतीही व्यक्ती किंवा संस्था ठरावीक दिवसांत स्कोअर ६०० वरून ७५० करेल, अशी हमी देऊ शकत नाही.
CIBIL रिपोर्टमध्ये चूक असल्यास काय करावे?
तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टमध्ये चुकीचे कर्ज, चुकीची थकबाकी किंवा परतफेडीची चुकीची नोंद दिसल्यास ती दुरुस्त करण्यासाठी TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटवर Dispute Resolution पर्याय वापरता येतो.
तक्रार नोंदवताना चुकीची नोंद कोणती आहे, संबंधित कर्ज खाते कोणते आहे आणि आवश्यक पुरावे कोणते आहेत, हे स्पष्टपणे द्या. गरज असल्यास संबंधित बँक किंवा वित्तीय संस्थेशीही संपर्क साधा.
CIBIL स्कोअर तपासणे मोफत आहे का?
होय. TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटवरून वर्षातून एकदा मोफत CIBIL स्कोअर आणि पूर्ण क्रेडिट रिपोर्ट मिळवता येतो. रिझर्व्ह बँकेच्या नियमानुसार प्रत्येक क्रेडिट इन्फॉर्मेशन कंपनीकडून व्यक्तीला वर्षातून एकदा मोफत पूर्ण क्रेडिट रिपोर्ट मिळण्याची सुविधा आहे.
CIBIL व्यतिरिक्त भारतात इतर क्रेडिट इन्फॉर्मेशन कंपन्याही आहेत. त्यामुळे क्रेडिट रिपोर्ट मिळवताना संबंधित कंपनीची अधिकृत वेबसाइटच वापरा.
निष्कर्ष
CIBIL स्कोअर हा तुमच्या क्रेडिट इतिहासाचा महत्त्वाचा भाग आहे. कर्जासाठी अर्ज करण्यापूर्वी किंवा आर्थिक व्यवहारांचे नियोजन करताना स्वतःचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासणे फायदेशीर ठरते. TransUnion CIBIL च्या अधिकृत वेबसाइटवरून वर्षातून एकदा मोफत स्कोअर आणि रिपोर्ट मिळवता येतो. वेळेवर परतफेड करणे, क्रेडिट कार्डचा जबाबदारीने वापर करणे आणि रिपोर्टमधील चुका दुरुस्त करणे या गोष्टी चांगला क्रेडिट इतिहास राखण्यासाठी महत्त्वाच्या आहेत.