दुचाकी चालकांना उद्यापासून २५,००० रुपये दंड भरावा लागणार आहे.

ट्रॅफिक चालानचा नवीन नियम! ‘दुचाकी चालकांना उद्यापासून २५,००० रुपये दंड भरावा लागणार आहे’ ही बातमी मोटार वाहन कायदा, १९८८ मधील सुधारणा आणि वाहतूक नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल आकारण्यात येणाऱ्या दंडाशी संबंधित आहे.

२०१९ मध्ये कायद्यात सुधारणा केल्यानंतर (विशेषतः कलम २०७०), अनेक नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल दंडाची रक्कम लक्षणीयरीत्या वाढवण्यात आली आहे. जर एकाच वेळी अनेक गंभीर नियमांचे उल्लंघन केले गेले तर एकत्रित दंड २५,००० किंवा त्याहून अधिक असू शकतो.

हे नवीन नियम पहाच

दुचाकी चालकांना लागू होणारे महत्त्वाचे नियम, त्यांचे दंड (महाराष्ट्र सरकारच्या नियमांनुसार अंदाजे), दंड टाळण्यासाठी आवश्यक असलेले ‘अ ते झेड’ कागदपत्रे आणि ३००० शब्दांच्या मर्यादेत संपूर्ण माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. 🚦 ₹२५,००० पर्यंतचे प्रमुख नियम आणि दंड

एकाच वेळी अनेक उल्लंघनांच्या बाबतीत (उदा. दारू पिऊन, परवान्याशिवाय, विम्याशिवाय आणि हेल्मेटशिवाय) एकत्रित दंड ₹२५,००० किंवा त्याहून अधिक असू शकतो.

अ. क्रमांक. नियम/गुन्हा (एमव्ही कायदा कलम) लागू दंड (महाराष्ट्र सरकार, अंदाजे)

• १ दारू/अंमली पदार्थांच्या प्रभावाखाली वाहन चालवणे (कलम १८५) ₹१०,०००/- ते ₹१५,०००/- (पहिल्यांदाच) आणि ६ महिने ते २ वर्षांपर्यंत कारावास.
• २ परवाना नाही (डीएल बाळगणे आवश्यक नाही) ₹५,०००/-अपात्र असताना वाहन चालवणे (कलम ३/४) ₹१०,०००/-
• ३ विमा नाही (विमा नाही) ₹२,०००/- (पहिल्यांदा) ते ₹४,०००/- (दुसऱ्यांदा)
• ४ धूम्रपान/प्रदूषण उल्लंघन (पीयूसी नाही) ₹१,०००/- ते ₹१०,०००/- (पीयूसी नसल्यास)
• ५ हेल्मेट न घालणे (कलम १२९) ₹५००/- ते ₹१,०००/- आणि डीएल ३ महिन्यांसाठी निलंबित.
• ६ ट्रिपल सीट (ओव्हरलोडिंग) ₹१,०००/- ते ₹२,०००/- आणि डीएल ३ महिन्यांसाठी निलंबित.
• ७ वेगाने गाडी चालवणे ₹१,०००/- ते ₹२,०००/-
• ८ धोकादायक गाडी चालवणे ₹१,०००/- ते ₹५,०००/-

कमाल दंड (उदाहरणार्थ): जर एखादी व्यक्ती दारू पिऊन गाडी चालवत असेल (₹१०,०००) + परवाना नसलेला (₹५,०००) + विमा नसलेला (₹४,०००) + हेल्मेट नसलेला (₹१,०००) + प्रदूषण प्रमाणपत्र नसलेला (₹५,०००), तर एकत्रित दंड ₹२५,०००/- पर्यंत जाऊ शकतो. म्हणून, नियमांचे पालन करणे खूप महत्वाचे आहे.

२. 🔑 दंड टाळण्यासाठी आवश्यक असलेली ‘A ते Z’ कागदपत्रे

दुचाकी चालवताना दंड टाळण्यासाठी, तुमच्याकडे मूळ किंवा डिजिटल स्वरूपात (DigiLocker/mParivahan App) खालील ‘A ते Z’ कागदपत्रे असणे अनिवार्य आहे जे दुचाकीची मालकी, चालकाची पात्रता आणि क्षमता सिद्ध करतात.

अ. नाही. दंड टाळण्यासाठी कागदपत्र पडताळणीचे नियम

१ ड्रायव्हिंग लायसन्स (ड्रायव्हिंग लायसन्स – डीएल) वाहन चालविण्याची कायदेशीर क्षमता सिद्ध करतो. (दंड: ₹५,०००/-) डिजिटल डीएल (एमपरिवहन/डिजीलॉकर) स्वीकार्य आहे.
२ नोंदणी प्रमाणपत्र (आरसी) वाहन तुमच्या मालकीचे असल्याचा पुरावा. (दंड: ₹५,०००/-) डिजिटल आरसी (एमपरिवहन/डिजीलॉकर) स्वीकार्य आहे.
३ विमा प्रमाणपत्र (विमा) वाहनाचा विमा उतरवला आहे, त्यामुळे अपघात झाल्यास आर्थिक जबाबदारी पार पाडली जाते. (दंड: ₹२,०००/- ते ₹४,०००/-) डिजिटल/हार्ड कॉपी किंवा पॉलिसी क्रमांक.
४ प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्र (पीयूसी) वाहन प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे पालन करत असल्याचा पुरावा. (दंड: ₹१,०००/- ते ₹१०,०००/-) डिजिटल/हार्ड कॉपी (हे प्रमाणपत्र वेळेच्या मर्यादेत अद्ययावत ठेवावे लागेल).
५ हेल्मेट (ISI चिन्हांकित) ड्रायव्हर आणि मागे बसलेल्या व्यक्तीसाठी (पेलियन रायडर) ISI चिन्हांकित हेल्मेट अनिवार्य आहे. (दंड: ₹१,०००/-) –
६ वैध ओळखपत्र पुरावे आधार कार्ड/पॅन कार्ड (आवश्यक असल्यास) डिजिटल किंवा हार्ड कॉपी.

महत्वाची सूचना: मोटार वाहन कायदा १९८८ आणि केंद्रीय वाहतूक नियमांनुसार, ही सर्व कागदपत्रे (परवाना, RC, PUC, विमा) इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात (DigiLocker/mParivahan App) दाखवणे पूर्णपणे कायदेशीर आहे.

हे नवीन नियम पहाच

३. ⚙️ दुचाकी चालकांसाठी महत्वाचे नियम (दंड टाळण्यासाठी अनुसरण करा)

दंड टाळण्यासाठी, प्रत्येक दुचाकी चालकाने खालील ‘A ते Z’ नियमांचे पालन केले पाहिजे.

A. सुरक्षा आणि क्षमता नियमक्रमांक. उल्लंघनासाठी परिणाम/दंड

१ मद्यपान करून वाहन चालवणे शून्य सहनशीलता. ₹१०,०००/- ते ₹१५,०००/- दंड आणि तुरुंगवास.

२ सीट बेल्ट/हेल्मेट हेल्मेट चालक आणि प्रवाशासाठी अनिवार्य आहेत.

३ ओव्हरलोडिंग (तिहेरी सीट) दुचाकीवर दोनपेक्षा जास्त व्यक्ती बसू नयेत.

४ धोकादायक वाहन चालवणे जर तुम्ही बेपर्वाईने किंवा इतरांना धोका निर्माण करणाऱ्या पद्धतीने वाहन चालवत असाल.

ब. वाहतूक नियंत्रण नियम
क्र. नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल परिणाम/दंड

५ सिग्नल आणि थांबा रेषा सिग्नल लाल असताना थांबा रेषा ओलांडू नका.

६ मोबाईलचा वापर गाडी चालवताना मोबाईल फोनवर बोलू नका (नेव्हिगेशनसाठी मर्यादित परवानगी).

७ एकेरी/लेन शिस्त लेन ओलांडू नका किंवा एकेरी रस्त्यांवर प्रवास करू नका.

८ शहरात ५० किमी/ताशी वेग मर्यादा आणि महामार्गावर निर्धारित वेग मर्यादेचे पालन करा.

हे नवीन नियम पहाच

४. 💻 ई-चालान तपासणी आणि निवारण

अनेक ठिकाणी कॅमेऱ्यांद्वारे नियमांचे उल्लंघन तपासले जाते आणि दंड ई-चालानच्या स्वरूपात पाठवला जातो.

अ. ई-चालान कसे तपासायचे?

परिवहन सेवा पोर्टल: केंद्र सरकारच्या ई-चालान पोर्टलला भेट द्या.

तपशील भरा: तुमचा आरसी नंबर (वाहन क्रमांक) किंवा डीएल नंबर (परवाना क्रमांक) प्रविष्ट करा.

तपासा: तुमच्या वाहनावर किती दंड (प्रलंबित चलन) शिल्लक आहे ते तुम्हाला दिसेल.

पेमेंट: तुम्ही हा दंड ऑनलाइन भरू शकता.

ब. चुकीच्या दंडाचे निवारण

जर तुमच्यावर चुकीचा दंड आकारला गेला असेल, तर तुम्ही खालील उपाय करू शकता:

• ई-चलन पोर्टलवर तक्रार: ई-चलन पोर्टलवर ‘तक्रार’ (Grievance) नोंदवण्याचा पर्याय वापरा.

• ई-मेल/नोडल अधिकारी: वाहतूक पोलिसांच्या नोडल अधिकाऱ्याला ई-मेल द्वारे (फोटो, व्हिडिओ पुरावा असल्यास) तक्रार करा.

• लोक अदालत: लहान दंडाचे आणि ई-चलनाचे निवारण करण्यासाठी लोक अदालतीमध्ये (Lok Adalat) जा.

•  अंतिम निष्कर्ष

₹२५,०००/- चा मोठा दंड टाळण्यासाठी, दुचाकी चालकांनी दररोजच्या प्रवासात वरील ‘ए टू झेड’ नियम आणि कागदपत्रे पाळणे अनिवार्य आहे. विशेषतः दारू पिऊन वाहन चालवणे, लायसन्स नसणे, आणि विमा नसणे हे तीन मोठे गुन्हे आहेत, ज्यामुळे एकत्रित दंड ₹२५,०००/- पर्यंत पोहोचू शकतो. कागदपत्रे नेहमी DigiLocker मध्ये ठेवून प्रवास करा आणि वाहतुकीच्या नियमांचे पालन करा.