कृषीसाठी ड्रोन अनुदान योजना: आधुनिक युगात, कृषीमध्ये तंत्रज्ञानाचा वापर झपाट्याने वाढत आहे. कृषीमध्ये औषध फवारणी, खत व्यवस्थापन आणि पीक देखरेख सुलभ करण्यासाठी, केंद्र आणि राज्य सरकारे ‘ड्रोन’च्या वापराला प्रोत्साहन देत आहेत. ‘कृषी यांत्रिकीकरण उप-कृती’ (SMAM) आणि ‘नमो ड्रोन दीदी’ योजनेअंतर्गत, सरकार ड्रोन खरेदीसाठी १० लाख रुपयांपर्यंतचे मोठे अनुदान देत आहे.
कृषीसाठी ड्रोन अनुदान योजना
१० लाख रुपयांपर्यंत
-
१. अनुदानाचे स्वरूप आणि लाभार्थी श्रेणी
सरकारने अनुदानाची विभागणी विविध श्रेणींमध्ये केली आहे:
सरकारी संस्था: कृषी विज्ञान केंद्रे (KVK), भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) आणि राज्य कृषी विद्यापीठांना ड्रोन खरेदीसाठी १००% अनुदान (कमाल १० लाख रुपये) दिले जाते.
महिला बचत गट (नमो ड्रोन दीदी): केंद्र सरकारच्या नवीन योजनेअंतर्गत, निवडक महिला बचत गटांना ड्रोन खरेदीसाठी ८०% अनुदान (कमाल ८ लाख रुपये) मिळते.
हे सुद्धा वाचा: Ladaki Bahin e-KYC 2026: लड़की बहिण योजनेची ई-केवायसी यादी जाहीर..!
शेतकरी उत्पादक कंपन्या (एफपीओ): एफपीओ युनिट्सना ड्रोन खरेदीसाठी ७५% पर्यंत अनुदान दिले जाते.
कस्टम हायरिंग सेंटर (सीएचसी): ड्रोन भाड्याने देण्याचा व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या युवकांना किंवा संस्थांना ४०% ते ५०% अनुदान (कमाल १० लाख रुपये) मिळू शकते.
वैयक्तिक शेतकरी: अनुसूचित जाती/जमाती, महिला शेतकरी आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना ५०% अनुदान (कमाल ५ लाख रुपये) मिळते, तर इतर शेतकऱ्यांना ४०% अनुदान (कमाल ४ लाख रुपये) मिळते.
-
२. अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
ड्रोन अनुदानासाठी अर्ज करताना खालील कागदपत्रे जवळ ठेवावीत:
१. आधार कार्ड: अर्जदाराची ओळख पडताळण्यासाठी.
२. ७/१२ आणि ८-अ उतारा: अर्जदार शेतकरी असल्याचा पुरावा.
३. बँक पासबुक/रद्द केलेला चेक: खात्यात अनुदानाची थेट रक्कम जमा करण्यासाठी (डीबीटी).
४. जात प्रमाणपत्र: सवलत मिळवण्यासाठी (लागू असल्यास).
५. ड्रोन कोटेशन: ज्या कंपनीकडून ड्रोन खरेदी करायचा आहे, त्या कंपनीकडून अधिकृत कोटेशन. (ड्रोन डीजीसीए द्वारे प्रमाणित असावा).
६. पायलट प्रशिक्षण प्रमाणपत्र: ड्रोन चालवण्याच्या प्रशिक्षणाचे प्रमाणपत्र (काही प्रकरणांमध्ये अनिवार्य).
कृषीसाठी ड्रोन अनुदान योजना
१० लाख रुपयांपर्यंत
-
३. अर्ज प्रक्रिया (टप्प्याटप्प्याने)
ही प्रक्रिया महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी महाडीबीटी शेतकरी पोर्टलद्वारे राबवली जाते:
पायरी १ (नोंदणी): सर्वप्रथम, ‘महाडीबीटी’ पोर्टलवर (mahadbt.maharashtra.gov.in) जा. तुमची नोंदणी झाली नसल्यास, तुमचा आधार क्रमांक वापरून पुन्हा नोंदणी करा.
पायरी २ (घटकाची निवड): लॉग इन केल्यानंतर, ‘कृषी यांत्रिकीकरण’ विभाग निवडा. त्यामध्ये, ‘ड्रोन खरेदी’ या उप-घटकावर क्लिक करा.
पायरी ३ (माहिती भरा): विचारलेली सर्व वैयक्तिक आणि जमिनीची माहिती अचूकपणे भरा. आवश्यक कागदपत्रे स्कॅन करून अपलोड करा.
पायरी ४ (लॉटरी आणि निवड): अर्जांची छाननी झाल्यानंतर, ऑनलाइन लॉटरी पद्धतीने लाभार्थ्यांची निवड केली जाते.
पायरी ५ (पूर्व-मंजुरी पत्र): निवड झाल्यानंतर, तुम्हाला कृषी विभागाकडून ‘पूर्व-मंजुरी पत्र’ दिले जाईल. हे पत्र मिळाल्याशिवाय ड्रोन खरेदी करू नका.
पायरी ६ (खरेदी आणि पडताळणी): पत्र मिळाल्यानंतर, अधिकृत विक्रेत्याकडून ड्रोन खरेदी करा. त्याचे बिल आणि ड्रोनसोबतचा एक फोटो पोर्टलवर अपलोड करा. त्यानंतर, कृषी अधिकारी प्रत्यक्ष भेट देऊन त्याची पडताळणी करतील.
पायरी ७ (अनुदान जमा): पडताळणी पूर्ण झाल्यावर, अनुदानाची रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा केली जाईल.
कृषीसाठी ड्रोन अनुदान योजना
१० लाख रुपयांपर्यंत
-
४. ड्रोन वापरण्याचे फायदे
वेळेची बचत: प्रति एकर फवारणी फक्त १०-१५ मिनिटांत पूर्ण होते.
औषधांची बचत: फवारणी अचूक होत असल्याने, औषधे आणि पाण्याची ३०-४०% बचत होते.
सुरक्षितता: शेतकऱ्याला विषारी कीटकनाशकांच्या थेट संपर्कात येण्याची गरज नसते.
रोजगाराची संधी: तरुण शेतकरी ड्रोन पायलट बनून इतरांच्या शेतात फवारणी करून उत्पन्न मिळवू शकतात.
कृषीसाठी ड्रोन अनुदान योजना
१० लाख रुपयांपर्यंत
-
निष्कर्ष
ड्रोन तंत्रज्ञान हे कृषी क्षेत्रातील एक नवीन दिशा आहे. ज्या शेतकऱ्यांना किंवा संस्थांना याचा फायदा घ्यायचा आहे, त्यांनी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर लक्ष ठेवावे आणि त्यांच्या जिल्हा कृषी अधीक्षकांच्या कार्यालयाशी संपर्क साधावा.
तुम्हाला वैयक्तिक स्तरावर शेतीसाठी ड्रोन खरेदी करण्यात रस आहे की व्यवसाय (सीएचसी) म्हणून, हे स्पष्ट केल्यास मी अधिक माहिती देऊ शकेन.