Digitally Signed 7/12 Land Records:डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा ऑनलाइन कसा डाउनलोड करायचा? जाणून घ्या संपूर्ण प्रक्रिया

Digitally Signed 7/12 Land Records महाराष्ट्रातील शेतजमिनीची माहिती पाहण्यासाठी ७/१२ उतारा हा महत्त्वाचा जमीन अभिलेख आहे. या उताऱ्यामध्ये जमिनीचा सर्वे किंवा गट क्रमांक, क्षेत्रफळ, खातेदारांची नावे, पिकांची नोंद आणि इतर संबंधित माहिती दिलेली असते. आता महाराष्ट्र शासनाच्या महाभूमी पोर्टलच्या माध्यमातून नागरिकांना ७/१२ उतारा ऑनलाइन पाहता येतो तसेच डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा डाउनलोड करण्याची सुविधाही उपलब्ध आहे.

मात्र, महाभूलेख पोर्टलवर दिसणारी साधी ऑनलाइन प्रत आणि डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा यामध्ये फरक आहे. साधी प्रत प्रामुख्याने माहिती पाहण्यासाठी असते; तर डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त उतारा शासकीय आणि कायदेशीर कामांसाठी वापरता येतो.

या लेखात आपण डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा कुठे मिळतो, ऑनलाइन डाउनलोड करण्याची प्रक्रिया काय आहे आणि त्याची वैधता कशी तपासायची हे जाणून घेणार आहोत.

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा म्हणजे काय?

७/१२ उतारा हा जमिनीच्या अधिकार अभिलेखातील महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. या उताऱ्यामध्ये संबंधित जमिनीची महसूल नोंद आणि खातेदारांशी संबंधित माहिती असते.

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा म्हणजे शासनाच्या अधिकृत प्रणालीतून डिजिटल स्वाक्षरीसह उपलब्ध करून दिलेली प्रमाणित प्रत. या उताऱ्याची ऑनलाइन पडताळणी करता येते. त्यामुळे शासकीय किंवा कायदेशीर कामांसाठी त्याचा वापर करता येतो.

महाभूलेख आणि डिजिटल सातबारा पोर्टलमधील फरक

७/१२ उतारा पाहण्यासाठी आणि डाउनलोड करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या वेगवेगळ्या ऑनलाइन सुविधा उपलब्ध आहेत.

१. महाभूलेख पोर्टल

महाभूलेख पोर्टलवरून नागरिकांना ७/१२, ८अ, मालमत्ता पत्रक आणि क-प्रत यांसारखे अभिलेख ऑनलाइन पाहता येतात. ही सुविधा प्रामुख्याने माहिती पाहण्यासाठी आहे.

पोर्टल: https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/

२. डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ पोर्टल

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२, ८अ आणि फेरफार उतारा डाउनलोड करण्यासाठी महाभूमीच्या डिजिटल सातबारा सुविधेचा वापर करता येतो. आवश्यक लॉगिन आणि शुल्क भरल्यानंतर संबंधित दस्तऐवज डाउनलोड करता येतो.

पोर्टल: https://digitalsatbara.mahabhumi.gov.in/DSLR/

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा ऑनलाइन कसा डाउनलोड करायचा?

डिजिटल सातबारा उतारा डाउनलोड करण्यासाठी खालील प्रक्रिया पूर्ण करा.

स्टेप १: अधिकृत वेबसाइट उघडा

सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या डिजिटल सातबारा पोर्टलला भेट द्या.

https://digitalsatbara.mahabhumi.gov.in/DSLR/

स्टेप २: लॉगिन पर्याय निवडा

पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या Regular Login किंवा OTP Based Login यापैकी योग्य पर्याय निवडा.

  • Regular Login साठी User ID आणि Password आवश्यक आहे.
  • OTP Based Login साठी नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांक वापरता येतो.

स्टेप ३: जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा

लॉगिन केल्यानंतर संबंधित जमिनीचा जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.

स्टेप ४: जमिनीचा सर्वे किंवा गट क्रमांक शोधा

आवश्यक माहितीनुसार सर्वे नंबर किंवा गट नंबर निवडा. त्यानंतर संबंधित जमिनीची नोंद शोधून योग्य उतारा निवडा.

स्टेप ५: शुल्क भरा

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त उतारा डाउनलोड करण्यासाठी पोर्टलवर दाखवलेले लागू शुल्क भरा. अधिकृत विभागाच्या FAQ नुसार डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२, ८अ आणि फेरफार उताऱ्याच्या प्रत्येक प्रतीसाठी ₹१५ शुल्क नमूद आहे. प्रत्यक्ष पेमेंट करण्यापूर्वी पोर्टलवर दिसणारी अद्ययावत रक्कम तपासा.

स्टेप ६: ७/१२ उतारा डाउनलोड करा

पेमेंट प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा डाउनलोड करा. डाउनलोड केलेली PDF फाइल आपल्या डिव्हाइसमध्ये जतन करा.

नवीन वापरकर्त्याने डिजिटल सातबारा पोर्टलवर नोंदणी कशी करावी?

जर तुमच्याकडे डिजिटल सातबारा पोर्टलचे User ID आणि Password नसतील, तर पोर्टलवरील New User Registration या पर्यायातून नोंदणी करता येते.

नोंदणी करताना साधारणपणे खालील माहिती भरावी लागते:

  • अर्जदाराचे नाव
  • मोबाइल क्रमांक
  • जन्मतारीख
  • रहिवासाचा पत्ता
  • लॉगिनसाठी आवश्यक User ID आणि Password

माहिती भरल्यानंतर नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करा. भविष्यात लॉगिन करण्यासाठी User ID आणि Password सुरक्षित ठेवा.

काही वापरकर्त्यांसाठी OTP Based Login चा पर्यायही उपलब्ध असतो. त्यामुळे प्रत्येक वेळी स्वतंत्र User ID तयार करणे आवश्यक असेलच असे नाही.

डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा कुठे वापरता येतो?

महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल व वन विभागाच्या २३ नोव्हेंबर २०२० रोजीच्या शासन परिपत्रकानुसार डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उतारा शासकीय, निमशासकीय आणि कायदेशीर कामकाजासाठी वैध मानला जातो.

आवश्यकतेनुसार त्याचा वापर पुढील कामांसाठी करता येऊ शकतो:

  • शासकीय योजनांसाठी जमीन नोंदीचा पुरावा देताना
  • बँक किंवा वित्तीय संस्थांशी संबंधित कामांसाठी
  • जमीनविषयक शासकीय प्रक्रियेसाठी
  • महसूल विभागाशी संबंधित कामांसाठी
  • इतर कायदेशीर किंवा प्रशासकीय कामांसाठी

मात्र, प्रत्येक संस्था किंवा योजनेची कागदपत्रांबाबत स्वतंत्र अट असू शकते. त्यामुळे संबंधित कार्यालयाकडून आवश्यक कागदपत्रांची खात्री करून घ्या.

डिजिटल ७/१२ उताऱ्याची पडताळणी कशी करायची?

डाउनलोड केलेल्या डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त ७/१२ उताऱ्याची वैधता तपासण्यासाठी अधिकृत डिजिटल सातबारा पोर्टलवरील पडताळणी सुविधा वापरता येते.

१. डिजिटल सातबारा पोर्टल उघडा.

२. उताऱ्यावर दिलेला Verification Number किंवा पडताळणीसाठी आवश्यक तपशील शोधा.

३. पोर्टलवरील संबंधित पडताळणी पर्याय निवडा.

४. विचारलेली माहिती भरून पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.

अधिकृत पोर्टल: https://digitalsatbara.mahabhumi.gov.in/DSLR/

७/१२ उतारा ऑनलाइन पाहण्यासाठी महाभूलेख पोर्टल

जर तुम्हाला फक्त जमिनीची माहिती पाहायची असेल, तर महाभूलेख पोर्टलचा वापर करता येतो.

१. https://bhulekh.mahabhumi.gov.in/ या वेबसाइटला भेट द्या.

२. अधिकार अभिलेखाचा प्रकार निवडा. उदाहरणार्थ, ७/१२.

३. जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.

४. उपलब्ध पर्यायांनुसार सर्वे नंबर, गट नंबर किंवा नाव वापरून नोंद शोधा.

५. आवश्यक माहिती भरून पुढील प्रक्रिया पूर्ण करा.

६. स्क्रीनवर संबंधित जमिनीची माहिती दिसेल.

लक्षात ठेवा, महाभूलेखवरील सामान्य ऑनलाइन प्रत ही माहिती पाहण्यासाठी असते. शासकीय किंवा कायदेशीर कामासाठी डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त प्रत आवश्यक असल्यास डिजिटल सातबारा पोर्टलवरून ती डाउनलोड करा.

निष्कर्ष

महाराष्ट्र शासनाने जमीन अभिलेख ऑनलाइन उपलब्ध करून दिल्यामुळे नागरिकांना ७/१२ उतारा पाहणे आणि डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त प्रत डाउनलोड करणे सोपे झाले आहे. फक्त माहिती पाहायची असल्यास महाभूलेख पोर्टल वापरा; तर शासकीय किंवा कायदेशीर कामासाठी आवश्यक असल्यास अधिकृत डिजिटल सातबारा पोर्टलवरून डिजिटल स्वाक्षरीयुक्त उतारा डाउनलोड करा.

अधिकृत वेबसाइटचा वापर करूनच जमीन अभिलेख मिळवा आणि कोणत्याही अनधिकृत वेबसाइटवर वैयक्तिक माहिती किंवा पेमेंट तपशील देणे टाळा.

महत्त्वाच्या अधिकृत लिंक: