Husband Wife Pension Scheme म्हणून चर्चेत असलेल्या प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना (PM-SYM) अंतर्गत पात्र असंघटित कामगारांना वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर दरमहा ₹3,000 पर्यंत निश्चित पेन्शन मिळण्याची तरतूद आहे.
जर पती आणि पत्नी दोघेही स्वतंत्रपणे या योजनेचे पात्र सदस्य असतील, तर दोघांनाही प्रत्येकी ₹3,000 पेन्शन मिळू शकते. अशा परिस्थितीत पती-पत्नीला मिळून ₹6,000 दरमहा पेन्शन होऊ शकते.
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना काय आहे?
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना ही असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी पेन्शन योजना आहे. Husband Wife Pension Scheme यामध्ये पात्र व्यक्ती ठराविक वयानुसार मासिक योगदान करते आणि केंद्र सरकार त्यामध्ये समान योगदान देते.
या योजनेचा उद्देश असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना वृद्धापकाळात सामाजिक सुरक्षा आणि पेन्शनचा आधार देणे हा आहे.
पती-पत्नीला ₹6,000 पेन्शन कशी मिळू शकते?
पती आणि पत्नी दोघेही या योजनेच्या पात्रतेमध्ये येत असतील, तर दोघेही स्वतंत्र सदस्य म्हणून योजनेत सहभागी होऊ शकतात.
वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर:
- पतीला पात्र असल्यास ₹3,000 मासिक पेन्शन
- पत्नीला पात्र असल्यास ₹3,000 मासिक पेन्शन
- दोघांची एकत्रित पेन्शन = ₹6,000 दरमहा
म्हणजे ₹6,000 ही पती-पत्नीला मिळणारी एकच संयुक्त पेन्शन नसून, दोन्ही पात्र सदस्यांच्या प्रत्येकी ₹3,000 पेन्शनची एकूण रक्कम आहे.
PM Shram Yogi Maandhan मध्ये किती योगदान द्यावे लागते?
Husband Wife Pension Scheme योजनेमध्ये सहभागी होणाऱ्या व्यक्तीचे वय आणि लागू योगदान तक्त्यानुसार मासिक योगदान निश्चित होते. प्रवेशाच्या वयानुसार हे योगदान ₹55 ते ₹200 दरम्यान असू शकते.
या योगदानामध्ये केंद्र सरकारकडून पात्र सदस्याच्या योगदानाइतकेच matching contribution दिले जाते.
उदाहरणार्थ, एखाद्या पात्र सदस्याचे मासिक योगदान ₹55 असेल तर केंद्र सरकारकडूनही समान रक्कम योगदान दिली जाते.
कोणाला या योजनेचा लाभ घेता येतो?
Husband Wife Pension Scheme प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजनेत सामान्यतः 18 ते 40 वर्षे वयोगटातील पात्र असंघटित कामगार सहभागी होऊ शकतात.
योजनेच्या पात्रतेनुसार संबंधित व्यक्ती असंघटित क्षेत्रातील कामगार असणे आवश्यक आहे. तसेच योजनेत सहभागी होण्यासाठी उत्पन्न आणि इतर लागू अटी पूर्ण कराव्या लागतात.
वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर काय मिळते?
योजनेच्या अटी पूर्ण करून सदस्याने आवश्यक योगदान केले असल्यास वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर ₹3,000 मासिक पेन्शन मिळण्याची तरतूद आहे.
पती आणि पत्नी दोघांनी स्वतंत्रपणे योजनेत सहभाग घेतला असल्यास दोघांनाही त्यांच्या-त्यांच्या सदस्यत्वानुसार पेन्शन मिळू शकते.
सदस्याचा मृत्यू झाल्यास जोडीदाराला काय लाभ मिळतो?
योजनेच्या नियमांनुसार सदस्याचा मृत्यू झाल्यानंतर पात्र जोडीदाराला कुटुंब पेन्शन म्हणून 50% पेन्शन मिळण्याची तरतूद आहे.
उदाहरणार्थ, सदस्याला ₹3,000 मासिक पेन्शन मिळत असेल तर पात्र जोडीदाराला त्याच्या 50% प्रमाणे ₹1,500 मासिक कुटुंब पेन्शन मिळू शकते.
कुटुंब पेन्शन आणि इतर लाभांसाठी योजनेच्या लागू नियम व अटी तपासणे आवश्यक आहे.
पती-पत्नी दोघांनी योजना घेतल्यास फायदा काय?
पती आणि पत्नी दोघेही पात्र असतील तर दोघे स्वतंत्रपणे योजनेचे सदस्य होऊ शकतात. त्यामुळे भविष्यात दोघांनाही त्यांच्या सदस्यत्वानुसार पेन्शन मिळण्याची शक्यता असते.
यामुळे असंघटित क्षेत्रातील कुटुंबासाठी वृद्धापकाळातील नियमित उत्पन्नाचा आधार तयार करण्यास मदत होऊ शकते.
अर्ज कुठे करायचा?
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजनेसाठी अधिकृत Maandhan पोर्टलवर उपलब्ध माहिती तपासता येते. पात्र व्यक्ती नोंदणी आणि योगदानासंबंधी प्रक्रिया अधिकृत माध्यमातून पूर्ण करू शकते.
PM Shram Yogi Maandhan — अधिकृत पोर्टल
अर्ज करण्यापूर्वी आपली पात्रता आणि सध्याच्या योजनेच्या अटी अधिकृत पोर्टलवर तपासाव्यात.
महत्त्वाची सूचना
Husband Wife Pension Scheme नावाने ₹6,000 थेट देणारी स्वतंत्र योजना आहे असे समजू नका. पती-पत्नी दोघेही PM-SYM चे स्वतंत्र पात्र सदस्य असल्यास प्रत्येकी ₹3,000 प्रमाणे एकूण ₹6,000 मासिक पेन्शन होऊ शकते.
तसेच मासिक योगदान, पात्रता, इतर सामाजिक सुरक्षा योजनांशी संबंधित अटी आणि कुटुंब पेन्शनचे नियम लागू सरकारी नियमांनुसार तपासावेत.
निष्कर्ष
प्रधानमंत्री श्रम योगी मानधन योजना ही असंघटित क्षेत्रातील पात्र कामगारांसाठी सामाजिक सुरक्षा पेन्शन योजना आहे. Husband Wife Pension Scheme पात्र व्यक्ती 18 ते 40 वर्षे वयोगटात योजनेत सहभागी होऊन वयानुसार ठरलेले योगदान करू शकते.
वयाची 60 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर पात्र सदस्याला ₹3,000 मासिक पेन्शन मिळू शकते. पती आणि पत्नी दोघेही स्वतंत्रपणे पात्र सदस्य असल्यास दोघांना मिळून ₹6,000 दरमहा पेन्शन होऊ शकते.