PMMVY Scheme: प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजनेत पात्र महिलांना मिळणार ₹5,000 ते ₹6,000 आर्थिक मदत

PMMVY Scheme केंद्र सरकारकडून गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांसाठी प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (Pradhan Mantri Matru Vandana Yojana – PMMVY) राबवली जाते. या योजनेचा उद्देश गर्भधारणेदरम्यान आणि बाळाच्या जन्मानंतर महिलांना आर्थिक सहाय्य देणे, तसेच माता आणि बालकांचे आरोग्य व पोषण सुधारणे हा आहे.

या योजनेंतर्गत पात्र महिलांना पहिल्या अपत्यासाठी एकूण ₹5,000 आर्थिक मदत दिली जाते. तसेच दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास पात्र महिलेला ₹6,000 देण्याची तरतूद आहे. ही रक्कम थेट लाभार्थी महिलेच्या आधार-संलग्न बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्यात DBT पद्धतीने जमा केली जाते.

प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना काय आहे?

PMMVY Scheme प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना 1 जानेवारी 2017 पासून देशभरात सुरू करण्यात आली. सुरुवातीला या योजनेचा लाभ पहिल्या अपत्यासाठी दिला जात होता. 1 एप्रिल 2022 पासून PMMVY 2.0 अंतर्गत दुसरे अपत्य मुलगी असल्यासही आर्थिक मदतीची तरतूद करण्यात आली.

ही योजना महिला व बालविकास मंत्रालयामार्फत राबवली जाते. योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी महिलेने आवश्यक पात्रता आणि कागदपत्रांच्या अटी पूर्ण करणे गरजेचे आहे.

योजनेअंतर्गत किती आर्थिक मदत मिळते?

योजनेनुसार आर्थिक मदतीचे स्वरूप पुढीलप्रमाणे आहे:

अपत्य आर्थिक मदत
पहिले अपत्य ₹5,000
दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास ₹6,000

पहिल्या अपत्यासाठी ₹5,000 दोन हप्त्यांत दिले जातात. PMMVY Scheme दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास पात्रतेच्या अटी पूर्ण केल्यानंतर ₹6,000 एकाच हप्त्यात दिले जातात.

पहिल्या अपत्यासाठी ₹5,000 कसे मिळतात?

पहिल्या अपत्यासाठी आर्थिक मदत दोन हप्त्यांमध्ये दिली जाते.

पहिला हप्ता – ₹3,000

  • गर्भधारणेची नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
  • शेवटच्या मासिक पाळीच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या आत किमान एक प्रसूतीपूर्व तपासणी (ANC) पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
  • नोंदणी अंगणवाडी केंद्र किंवा मान्यताप्राप्त आरोग्य केंद्रामार्फत करता येते.

दुसरा हप्ता – ₹2,000

  • बाळाच्या जन्माची अधिकृत नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
  • बाळाचे वय 14 आठवडे पूर्ण होईपर्यंत आवश्यक प्राथमिक लसीकरण पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास ₹6,000

PMMVY 2.0 अंतर्गत दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास पात्र महिलेला ₹6,000 आर्थिक मदत मिळू शकते.

यासाठी पुढील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

  • गर्भधारणेची नोंदणी केलेली असावी.
  • किमान दोन प्रसूतीपूर्व तपासण्या (ANC) पूर्ण केलेल्या असाव्यात.
  • बाळाच्या जन्माची नोंदणी केलेली असावी.
  • मुलीचे 14 आठवड्यांपर्यंतचे आवश्यक प्राथमिक लसीकरण पूर्ण झालेले असावे.

हा लाभ पात्रता आणि योजनेच्या नियमांनुसार दिला जातो.

प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजनेसाठी पात्रता काय आहे?

PMMVY Scheme या योजनेचा लाभ सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या पात्र गटातील गर्भवती व स्तनदा महिलांना दिला जातो. केंद्र सरकारच्या अधिकृत माहितीनुसार खालीलपैकी लागू असलेल्या पात्रता गटांमध्ये महिलांचा समावेश होऊ शकतो:

  • अनुसूचित जाती किंवा अनुसूचित जमातीतील महिला.
  • 40 टक्के किंवा त्यापेक्षा अधिक दिव्यांगत्व असलेल्या महिला.
  • BPL शिधापत्रिका धारक महिला.
  • आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेच्या लाभार्थी महिला.
  • ई-श्रम कार्डधारक महिला.
  • प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधीच्या लाभार्थी महिला शेतकरी.
  • मनरेगा जॉब कार्डधारक महिला.
  • वार्षिक कौटुंबिक उत्पन्न ₹8 लाखांपेक्षा कमी असलेल्या महिला.
  • राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत शिधापत्रिका असलेल्या महिला.
  • अंगणवाडी सेविका, मदतनीस आणि आशा कार्यकर्त्या (पात्र अटींनुसार).

वरील पात्रता निकषांपैकी लागू असलेला निकष आणि इतर आवश्यक अटी पूर्ण करणे गरजेचे आहे. PMMVY Scheme केवळ गर्भवती असल्यामुळे प्रत्येक महिलेला या योजनेचा लाभ मिळतो असे नाही.

PMMVY योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज करताना साधारणपणे पुढील कागदपत्रांची आवश्यकता लागू शकते:

  1. महिलेचे आधार कार्ड.
  2. महिलेच्या बँक किंवा पोस्ट ऑफिस खात्याची माहिती.
  3. मोबाईल क्रमांक.
  4. गर्भधारणेच्या नोंदणीची माहिती.
  5. MCP कार्ड किंवा माता-बाल संरक्षण कार्ड.
  6. बाळाच्या जन्माचा दाखला (दुसऱ्या हप्त्यासाठी).
  7. आवश्यक लसीकरणाची नोंद.
  8. पात्रता सिद्ध करणारे संबंधित कागदपत्र.

राज्य किंवा अर्जाच्या परिस्थितीनुसार अतिरिक्त कागदपत्रे मागितली जाऊ शकतात.

प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजनेचा फॉर्म कुठे भरायचा?

PMMVY Scheme या योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. पात्र महिला स्वतः अधिकृत पोर्टलवर Citizen Login द्वारे अर्ज करू शकतात. तसेच जवळच्या अंगणवाडी सेविका किंवा आशा कार्यकर्तीची मदत घेता येते.

अर्ज करण्याची प्रक्रिया:

  1. अधिकृत PMMVY पोर्टलला भेट द्या.
  2. Citizen Login पर्याय निवडा.
  3. आवश्यक माहिती भरून लॉगिन करा.
  4. अर्जामध्ये विचारलेली वैयक्तिक आणि गर्भधारणेसंबंधी माहिती भरा.
  5. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
  6. अर्ज सबमिट करून त्याची स्थिती तपासा.

अधिकृत वेबसाइट: https://pmmvy.wcd.gov.in/

PMMVY अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?

PMMVY Scheme अर्ज केल्यानंतर त्याची स्थिती जाणून घेण्यासाठी अधिकृत पोर्टलवर लॉगिन करा. उपलब्ध अर्ज किंवा लाभार्थी स्थितीच्या पर्यायातून माहिती तपासा. अर्ज मंजूर झाला आहे का, काही कागदपत्रे अपूर्ण आहेत का किंवा लाभाची प्रक्रिया सुरू आहे का, हे पोर्टलवर उपलब्ध माहितीनुसार समजू शकते.

अर्जाच्या स्थितीबाबत अडचण असल्यास अंगणवाडी सेविका, आशा कार्यकर्ती किंवा संबंधित आरोग्य केंद्राशी संपर्क साधावा.

महत्त्वाच्या सूचना

  • योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी अर्ज आणि कागदपत्रांची माहिती अचूक द्या.
  • बँक खाते आधारशी जोडलेले आणि DBT साठी सक्षम असल्याची खात्री करा.
  • अर्ज मंजूर होण्यापूर्वी पैसे जमा होतील असे समजू नका.
  • अनोळखी व्यक्तींना OTP किंवा बँक खात्याची गोपनीय माहिती देऊ नका.
  • अर्जासाठी अधिकृत सरकारी पोर्टलच वापरा.

निष्कर्ष

PMMVY Scheme प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना ही पात्र गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांसाठी महत्त्वाची आर्थिक सहाय्य योजना आहे. पहिल्या अपत्यासाठी ₹5,000 आणि दुसरे अपत्य मुलगी असल्यास ₹6,000 मदत मिळण्याची तरतूद आहे. त्यामुळे पात्र महिलांनी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवून अधिकृत PMMVY पोर्टल किंवा जवळच्या अंगणवाडी केंद्रामार्फत अर्ज करावा.

Leave a Comment