solar rooftop yojana apply online:घराच्या छतावर सोलर पॅनल बसवण्यासाठी सरकारकडून अनुदान; PM सूर्यघर योजना आणि महाराष्ट्राची SMART योजना

solar rooftop yojana apply online वीज बिल कमी करण्यासाठी अनेक कुटुंबे घराच्या छतावर सोलर पॅनल बसवण्याचा विचार करत आहेत. सौरऊर्जेच्या मदतीने घरासाठी लागणारी वीज तयार करता येते. केंद्र सरकारने यासाठी पीएम सूर्यघर: मुफ्त बिजली योजना सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत पात्र घरगुती वीज ग्राहकांना छतावरील सोलर यंत्रणा बसवण्यासाठी अनुदान दिले जाते.

याशिवाय महाराष्ट्र सरकारने कमी वीज वापरणाऱ्या आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र आवासीय रूफटॉप सोलर (SMART) योजना सुरू केली आहे. या योजनेत पात्र लाभार्थ्यांना केंद्राच्या अनुदानासोबत राज्य सरकारकडूनही आर्थिक मदत मिळू शकते.

मात्र, प्रत्येक घराला ₹95,000 अनुदान मिळते असा दावा योग्य नाही. अनुदानाची रक्कम योजनेचा प्रकार, पात्रता आणि सोलर यंत्रणेची क्षमता यावर अवलंबून असते. चला तर मग या दोन्ही योजनांची माहिती, अनुदानाचे दर आणि अर्ज प्रक्रिया जाणून घेऊया.

PM सूर्यघर योजना आणि महाराष्ट्राची SMART योजना

पीएम सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना काय आहे?

पीएम सूर्यघर: मुफ्त बिजली योजना ही केंद्र सरकारची घरगुती रूफटॉप सोलर योजना आहे. या योजनेचा उद्देश घरांच्या छतावर सौरऊर्जा यंत्रणा बसवून वीज निर्मितीला प्रोत्साहन देणे आणि कुटुंबांचे वीज बिल कमी करण्यास मदत करणे हा आहे.

या योजनेअंतर्गत पात्र घरगुती ग्राहकांना सोलर पॅनल बसवण्यासाठी केंद्र सरकारकडून अनुदान दिले जाते. solar rooftop yojana apply online अर्ज राष्ट्रीय पोर्टलवरून करता येतो. यंत्रणा बसवल्यानंतर आणि संबंधित वीज वितरण कंपनीकडून तपासणी व मंजुरी मिळाल्यानंतर अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

योजनेची अधिकृत वेबसाइट: https://pmsuryaghar.gov.in/

सोलर पॅनल बसवण्यासाठी किती अनुदान मिळते?

केंद्र सरकारच्या पीएम सूर्यघर योजनेअंतर्गत सामान्य राज्यांतील पात्र घरगुती ग्राहकांसाठी अनुदानाचे दर पुढीलप्रमाणे आहेत.

सोलर यंत्रणेची क्षमता केंद्रीय अनुदान
1 किलोवॅट ₹30,000
2 किलोवॅट ₹60,000
3 किलोवॅट ₹78,000
3 किलोवॅटपेक्षा जास्त कमाल ₹78,000

म्हणजेच 3 किलोवॅट किंवा त्यापेक्षा जास्त क्षमतेची सोलर यंत्रणा बसवली तरी केंद्रीय अनुदानाची कमाल मर्यादा ₹78,000 आहे. 3 किलोवॅटपेक्षा जास्त क्षमतेसाठी अतिरिक्त केंद्रीय अनुदान मिळत नाही.

ही अनुदानाची रक्कम सोलर यंत्रणेची क्षमता आणि लागू असलेल्या अधिकृत नियमांनुसार ठरते. प्रत्यक्ष खर्च हा पॅनल, इन्व्हर्टर, इंस्टॉलेशन, छताची परिस्थिती आणि विक्रेत्याच्या दरांनुसार बदलू शकतो.

महाराष्ट्रातील SMART सोलर योजना काय आहे?

solar rooftop yojana apply online महाराष्ट्र सरकारने कमी उत्पन्न असलेल्या आणि कमी वीज वापरणाऱ्या कुटुंबांसाठी स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र आवासीय रूफटॉप सोलर (SMART) योजना सुरू केली आहे.

या योजनेचा उद्देश पात्र कुटुंबांच्या घरांवर 1 किलोवॅट क्षमतेची सोलर यंत्रणा बसवण्यास आर्थिक मदत करणे हा आहे. या योजनेत केंद्र सरकारच्या पीएम सूर्यघर योजनेतील अनुदानासोबत राज्य सरकारचा आर्थिक वाटाही मिळू शकतो.

मात्र, ही योजना महाराष्ट्रातील प्रत्येक घरासाठी लागू नाही. ती ठरावीक आर्थिक आणि वीज वापराच्या निकषांनुसार पात्र ठरणाऱ्या लाभार्थ्यांसाठी आहे.

SMART योजनेत किती आर्थिक मदत मिळू शकते?

योजनेच्या अधिकृत तरतुदींमध्ये 1 किलोवॅट सोलर यंत्रणेच्या उदाहरणासाठी पुढील आर्थिक वाटा नमूद करण्यात आला आहे.

लाभार्थी गट केंद्राचे अनुदान राज्याचा वाटा लाभार्थ्याचा हिस्सा
BPL कुटुंब ₹30,000 ₹17,500 ₹2,500
पात्र SC/ST आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंब ₹30,000 ₹15,000 ₹5,000
इतर पात्र आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल गटांसाठी ₹30,000 ₹10,000 ₹10,000

वरील उदाहरण ₹50,000 या गृहीत धरलेल्या यंत्रणा खर्चावर आधारित आहे. प्रत्यक्ष लाभार्थी निवड, मंजूर खर्च, लागू अटी आणि MSEDCL कडून मिळणारी मागणी नोट यानुसार अंतिम रक्कम निश्चित होते.

महत्त्वाचे: BPL गटासाठी उदाहरणात केंद्र आणि राज्य मिळून ₹47,500 मदत म्हणजे गृहीत खर्चाच्या 95 टक्के सहाय्य दाखवले आहे. याचा अर्थ प्रत्येक नागरिकाला ₹95,000 अनुदान मिळणार असा नाही.

SMART सोलर योजनेसाठी पात्रता काय आहे?

SMART योजनेचा लाभ घेण्यासाठी संबंधित शासन निर्णय आणि अंमलबजावणीच्या अटी लागू होतात. उपलब्ध माहितीनुसार पात्रतेशी संबंधित महत्त्वाचे मुद्दे पुढीलप्रमाणे आहेत.

  • अर्जदाराकडे वैध घरगुती वीज जोडणी असणे आवश्यक आहे.
  • संबंधित वीज ग्राहकाने यापूर्वी त्याच घरासाठी रूफटॉप सोलरचे अनुदान घेतलेले नसावे.
  • योजनेच्या ठरवलेल्या आर्थिक आणि वीज वापराच्या निकषांमध्ये बसणे आवश्यक आहे.
  • संबंधित ग्राहकाने पीएम सूर्यघर योजनेच्या राष्ट्रीय पोर्टलवरील आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करणे अपेक्षित आहे.
  • MSEDCL आणि शासनाने निश्चित केलेल्या इतर अटींची पूर्तता करावी लागते.

SMART योजनेतील लाभार्थ्यांची निवड आणि अंमलबजावणी ठरावीक टप्प्यांमध्ये केली जात आहे. त्यामुळे फक्त कमी वीज बिल येते म्हणून प्रत्येक ग्राहकाला योजनेचा लाभ मिळेल असे समजू नये.

पीएम सूर्यघर योजनेसाठी अर्ज कसा करायचा?

सामान्य पात्र घरगुती वीज ग्राहक पीएम सूर्यघर योजनेसाठी राष्ट्रीय पोर्टलवरून अर्ज करू शकतात.

स्टेप 1: अधिकृत वेबसाइट उघडा

सर्वप्रथम https://pmsuryaghar.gov.in/ या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.

स्टेप 2: Consumer Registration निवडा

वेबसाइटवर Consumer Registration किंवा अर्ज नोंदणीचा पर्याय निवडा.

स्टेप 3: वीज वितरण कंपनीची माहिती भरा

तुमचे राज्य, वीज वितरण कंपनी आणि वीज ग्राहक क्रमांक (Consumer Account Number) भरा. महाराष्ट्रातील MSEDCL ग्राहकांनी संबंधित वीज बिलावरील ग्राहक क्रमांक वापरावा.

स्टेप 4: मोबाइल क्रमांक आणि OTP

तुमचा मोबाइल क्रमांक नोंदवा. मोबाइलवर आलेला OTP भरून नोंदणीची प्रक्रिया पूर्ण करा.

स्टेप 5: सोलर यंत्रणेसाठी अर्ज करा

लॉगिन केल्यानंतर उपलब्ध पर्यायांनुसार रूफटॉप सोलर यंत्रणेसाठी अर्ज करा. तुमच्या घराच्या वीज वापरानुसार योग्य क्षमता निवडण्यापूर्वी सोलर कॅल्क्युलेटरचा वापर करू शकता.

स्टेप 6: तांत्रिक मंजुरी आणि विक्रेता निवड

वीज वितरण कंपनीकडून आवश्यक तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर पोर्टलवरील नोंदणीकृत विक्रेत्यांपैकी योग्य विक्रेता निवडा.

स्टेप 7: सोलर पॅनल बसवून घ्या

निवडलेल्या अधिकृत विक्रेत्यामार्फत घराच्या छतावर सोलर पॅनल आणि आवश्यक उपकरणे बसवून घ्या.

स्टेप 8: तपासणी आणि अनुदानासाठी अर्ज

यंत्रणा बसवल्यानंतर नेट मीटरिंग, तपासणी आणि कमिशनिंगची प्रक्रिया पूर्ण करा. त्यानंतर पोर्टलवर आवश्यक कागदपत्रे आणि बँक तपशील भरून अनुदानासाठी दावा सादर करा.

संबंधित वीज वितरण कंपनीकडून आवश्यक पडताळणी आणि मंजुरी झाल्यानंतर पात्र अनुदान लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा केले जाते.

PM सूर्यघर योजना आणि महाराष्ट्राची SMART योजना

सोलर पॅनल बसवण्यासाठी कोणती कागदपत्रे लागू शकतात?

अर्ज करताना आणि पुढील प्रक्रिया पूर्ण करताना खालील कागदपत्रे किंवा माहिती आवश्यक ठरू शकते.

  • वीज बिल आणि ग्राहक क्रमांक
  • अर्जदाराचा मोबाइल क्रमांक
  • बँक खात्याचा तपशील
  • बँक खाते आणि लाभार्थ्याची माहिती जुळण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
  • आधार किंवा इतर ओळखपत्र, पोर्टलवर मागितल्यास
  • SMART योजनेसाठी लागू असल्यास BPL किंवा जात प्रमाणपत्रासारखी पात्रता दर्शवणारी कागदपत्रे

कागदपत्रांची अंतिम यादी पोर्टलवरील सूचना आणि संबंधित योजनेच्या अटींनुसार तपासा.

घरासाठी किती किलोवॅटचे सोलर पॅनल बसवावे?

solar rooftop yojana apply online सोलर यंत्रणेची क्षमता ठरवताना घरातील दर महिन्याचा वीज वापर लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. फक्त जास्त अनुदान मिळेल म्हणून मोठी यंत्रणा बसवणे योग्य नाही.

उदाहरणार्थ, घरात दर महिन्याला कमी वीज वापर होत असेल तर 1 ते 2 किलोवॅट क्षमतेची यंत्रणा पुरेशी ठरू शकते. वीज वापर जास्त असल्यास 2 ते 3 किलोवॅट किंवा त्यापेक्षा जास्त क्षमतेचा विचार करता येतो.

मात्र, योग्य क्षमता ठरवण्यासाठी पुढील बाबी तपासा:

  • मागील काही महिन्यांतील वीज वापर
  • घराच्या छतावर उपलब्ध जागा
  • दिवसभरात छतावर मिळणारा सूर्यप्रकाश
  • घरातील उपकरणांचा वापर
  • वीज वितरण कंपनीने मंजूर केलेला भार
  • सोलर विक्रेत्याने दिलेला तांत्रिक अहवाल

सोलर पॅनल बसवल्यानंतर वीज बिल पूर्णपणे बंद होते का?

सोलर पॅनल बसवल्यानंतर वीज बिल पूर्णपणे बंद होईलच असे नाही. सोलर यंत्रणेतून तयार होणारी वीज, घरातील वापर आणि नेट मीटरद्वारे वीज वितरण जाळ्यात पाठवली जाणारी अतिरिक्त वीज यावर बिलाचे गणित अवलंबून असते.

सूर्यप्रकाश कमी असताना किंवा रात्रीच्या वेळी सोलर यंत्रणेतून पुरेशी वीज तयार होत नसल्यास घराला वीज वितरण कंपनीकडून वीज घ्यावी लागू शकते. तसेच निश्चित शुल्क किंवा इतर लागू आकारही बिलात असू शकतात.

त्यामुळे 300 युनिट मोफत मिळतील किंवा प्रत्येक महिन्याचे वीज बिल शून्य होईल, अशी हमी समजू नये. प्रत्यक्ष बचत घरातील वीज वापर, सोलर यंत्रणेची क्षमता आणि वीज वितरण कंपनीच्या नियमांवर अवलंबून असते.

सोलर पॅनलचे आयुष्य किती असते?

solar rooftop yojana apply online सोलर पॅनल दीर्घकाळ वापरण्यासाठी तयार केलेले असतात. अनेक सोलर पॅनलसाठी उत्पादक 25 वर्षांपर्यंतची कार्यक्षमता हमी देतात. मात्र, याचा अर्थ प्रत्येक उपकरण 25 वर्षे कोणत्याही देखभालीशिवाय चालेल असा नाही.

इन्व्हर्टर, वायरिंग, मीटर आणि इतर उपकरणांची वेळोवेळी तपासणी करावी लागते. बॅटरी वापरणारी यंत्रणा असल्यास बॅटरीचे आयुष्य आणि बदलण्याचा खर्च स्वतंत्रपणे विचारात घ्यावा. ग्रिड-कनेक्टेड यंत्रणेत बॅटरी असणे प्रत्येक वेळी आवश्यक नसते.

MSEDCL च्या प्रक्रियेत नोंदणीकृत विक्रेता आणि यंत्रणेच्या देखभालीसंबंधी अटी तपासूनच करार करावा.

अर्ज करण्यासाठी महत्त्वाच्या अधिकृत वेबसाइट

महाराष्ट्रातील अर्ज प्रक्रियेबद्दल अधिक माहिती जाणून घेण्यासाठी महाराष्ट्रातील सोलर रूफटॉप योजनेची माहिती येथे वाचा.

निष्कर्ष

solar rooftop yojana apply online घराच्या छतावर सोलर पॅनल बसवून वीज बिलावरील खर्च कमी करण्यासाठी पीएम सूर्यघर मुफ्त बिजली योजना उपयुक्त ठरू शकते. पात्र घरगुती ग्राहकांना केंद्र सरकारकडून 3 किलोवॅट क्षमतेपर्यंत कमाल ₹78,000 अनुदान मिळू शकते. याशिवाय महाराष्ट्रातील ठरावीक पात्र आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी SMART योजनेत राज्य सरकारकडून अतिरिक्त आर्थिक मदतीची तरतूद आहे.

अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टलवरील पात्रता, अनुदान, विक्रेता आणि खर्चाची माहिती तपासा. कोणत्याही एजंटला अनुदान मिळवून देण्याच्या नावाखाली आगाऊ पैसे देऊ नका.

Leave a Comment